สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานของเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ ประกอบด้วย

  1. สภาพทั่วไป
    1.1 ลักษณะที่ตั้ง/อาณาเขต
      
         เทศบาลตำบลปากน้ำปราณ ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลปากน้ำปราณ อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ห่างจากที่ว่าการอำเภอปราณบุรีไปทางทิศตะวันออกเป็นระยะทาง 12 กิโลเมตร และห่างจากศาลากลางจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประมาณ 77 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 2.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 1,572 ไร่ และมีหมู่บ้านที่อยู่ในเขตเทศบาล จำนวน 2 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1 หมู่ที่ 2 ซึ่งแต่ละหมู่บ้านจะมีพื้นที่บางส่วนอยู่ในเขตเทศบาล
    อาณาเขตติดต่อ

      
         ทิศเหนือ ติดต่อกับ ทะเลอ่าวไทย
            ทิศใต้ ติดต่อกับ หมู่ที่ 3 บ้านปรือน้อย ตำบลปากน้ำปราณ
            ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ทะเลอ่าวไทย
       ( เลียบตามริมฝั่งทะเลทิศตะวันออกลงไปทางทิศใต้ )
            ทิศตะวันตก ติดต่อกับ หมู่ที่ 1 บ้านท่าลาดกระดาน และหมู่ที่ 2 บ้านปากน้ำปราณ
    1.2  สภาพภูมิประเทศ และลักษณะภูมิอากาศ
            ลักษณะภูมิประเทศ   

               ลักษณะภูมิประเทศทั่วไปของเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ เป็นที่ราบมีแนวยาวลงมา ติดต่อกับชายฝั่งทะเลอ่าวไทย เป็นพื้นที่ภูเขาสลับกับที่ราบเทลงสู่ทะเล พื้นที่เป็นดินปนทราย มีชายหาดยาวประมาณ 2 กิโลเมตร และมีแม่น้ำปราณบุรีไหลผ่านลงสู่อ่าวไทย
            ลักษณะภูมิอากาศ
      
            ลักษณะทางภูมิอากาศเป็นแบบมรสุม มีฝนตกตลอดทั้งปี อากาศเย็นสบาย และมีลมทะเลพัดผ่าน มี 3 ฤดู คือ
      
            - ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่ ปลายเดือนกุมภาพันธ์ มิถุนายน
                - ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่ เดือนกรกฎาคม ตุลาคม
                - ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่ เดือนพฤศจิกายน กุมภาพันธ์
            อุณหภูมิสูงสุดประมาณ 39 องศาเซลเซียส ต่ำสุดประมาณ 10.5 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 26 องศาเซลเซียส
  2. ด้านโครงสร้างพื้นฐาน

    2.1 การคมนาคม  
             ในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ การคมนาคมขนส่งส่วนใหญ่โดยสารโดยทางรถยนต์ โดยปกติเป็นการคมนาคมโดยรถรับจ้างประจำทาง และรถส่วนบุคคล ในเขตเทศบาลมีถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก ราดยาง และถนนลูกรัง รวมจำนวน 34 สาย ระยะทาง 13.45 กิโลเมตร ดังนี้
      
              - ถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก 13 สาย ระยะทาง 6.60 กิโลเมตร
      
              - ถนนลาดยาง 11 สาย ระยะทาง 4.50 กิโลเมตร
      
              - ถนนลูกรัง 10 สาย ระยะทาง 2.35 กิโลเมตร
    2.2 การไฟฟ้า  
             ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณใช้ไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอปราณบุรี จำนวนครัวเรือนที่ใช้ไฟฟ้ามีจำนวน 1,955 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 94.58 ของครัวเรือนทั้งหมดในเขตเทศบาล

    2.3 การประปา
               การประปาในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ เป็นกิจการประปาส่วนภูมิภาค การผลิตและระบบการจำหน่ายในเขตเทศบาล ส่วนใหญ่เพียงพอต่อความต้องการของประชาชน จำนวนครัวเรือนที่ใช้น้ำประปา จำนวน 1,452 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 70.25 ของครัวเรือนทั้งหมด ปริมาณการใช้น้ำจำนวน 38,922 ลบ.ม. ต่อเดือน

    2.4 การสื่อสารและโทรคมนาคม     
               2.4.1 การไปรษณีย์โทรเลข ในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ มีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข จำนวน 1 แห่ง
               2.4.2 โทรศัพท์ มีการให้บริการติดต่อสื่อสารทางโทรศัพท์เพียงพอกับความต้องการของประชาชน โดยมีจำนวนผู้ใช้โทรศัพท์ จำนวน 1,071 เลขหมาย มีตู้โทรศัพท์สาธารณะจำนวน
      19  แห่ง

    2.5 การจราจร   
               มีการจัดระบบการจราจรในเขตชุมชนของเทศบาลโดยร่วมมือกับทางสถานีตำรวจภูธรตำบลปากน้ำปราณ โดยมีเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรคอยดูแลอย่างสม่ำเสมอ

    2.6 การใช้ที่ดิน   
               การใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ ซึ่งสามารถจำแนกตามลักษณะการใช้ประโยชน์ ได้ดังนี้
      
                 1. พื้นที่เกษตรกรส่วนใหญ่ ได้แก่ พื้นที่ปลูกพื้นไร่ ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ สับปะรด มะพร้าว โดยปลูกอยู่ทั่วไปในเขตพื้นที่เทศบาลซึ่งมีเนื้อที่เพาะปลูกประมาณร้อยละ 19.39 ของพื้นที่เทศบาล รองลงมา คือ พื้นที่สวนผลไม้และไม้ยืนต้น พืชที่ปลูกได้แก่ มะม่วง มะพร้าว มะขาม กล้วย มีเนื้อที่ประมาณร้อยละ 10.45 ของพื้นที่เทศบาล
                    2.
    การใช้ที่ดินเป็นพื้นที่ชุมชน มีพื้นที่ประมาณร้อยละ 49.41 ของพื้นที่เทศบาล ประกอบด้วยการใช้ที่ดินประเภทต่าง ๆ คือ บริเวณพักอาศัยหนาแน่นมาก บริเวณทำการค้า และบริเวณสถานที่ประกอบอาชีพทางผลผลิตการประมง ซึ่งมักปะปนกับที่อยู่อาศัยไม่สามารถแยกแยะการใช้ที่ดินให้เห็นเด่นชัด
                    3.
    บริเวณที่ดินสาธารณประโยชน์ มีพื้นที่ประมาณร้อยละ 0.95 ของพื้นที่เทศบาลมีทั้งที่ว่างเปล่า และบริเวณที่นำไปใช้ประโยชน์แก่ชุมชนแล้ว
                    4.
    พื้นที่อื่น ๆ มีพื้นที่ประมาณร้อยละ 13.52 ของพื้นที่เทศบาล เช่น ที่ว่างเปล่า ถนน แหล่งน้ำ ฯลฯ ซึ่งเป็นบริเวณที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการเพาะปลูก               
  3. ด้านเศรษฐกิจ     

    3.1 โครงสร้างทางเศรษฐกิจ/รายได้ประชากร    
            สภาพเศรษฐกิจโดยส่วนรวมของเทศบาลตำบลปากน้ำปราณมีอัตราการเจริญเติบโตค่อนข้างสูง ซึ่งเกิดจากสาขาการประมง เป็นสาขาการผลิตที่สำคัญ ประชากรส่วนใหญ่ ประกอบอาชีพทำการประมง และแปรรูปผลิตผลจากการประมง เช่น การทำอุตสาหกรรมปลาหมึกอบแห้ง มีรายได้ต่อหัวเฉลี่ยประมาณ 60,000 บาท/ปี

    3.2 การเกษตรกรรม       
            มีการประกอบอาชีพทางเกษตรกรรมเล็กน้อย เช่น การปลูกสับปะรด ทำสวนผลไม้  มีพื้นที่การเกษตรกรรมประมาณ 953 ไร่ มีครัวเรือนที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมประมาณ 162 ครัวเรือน ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ สับปะรด มะพร้าว มะม่วง ขนุน
    3.3 การประมง   
           
    เป็นอาชีพที่สำคัญของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณทำการประมงโดยการออกเรือจับปลา และสัตว์น้ำอื่น ๆ รวมทั้งการประมงน้ำกร่อย
    3.4 อุตสาหกรรม
           
    ในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ มีโรงงานอุตสาหกรรมที่ได้รับอนุญาตดำเนินการ และประกอบการจำนวน 9 แห่ง ดังนี้ โรงงานอุตสาหกรรมขนาดกลาง จำนวน 2 แห่ง และโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็ก จำนวน 7 แห่ง เป็นโรงงานอุตสาหกรรมทำปลาหมึกอบแห้ง ของทะเลแช่แข็ง ทำกุ้งแห้ง โดยที่วัตถุดิบส่วนใหญ่เป็นผลผลิตจากการประมง แรงงานภาคอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นแรงงานในท้องถิ่น ยังขาดแคลนไม่เพียงพอต้องใช้แรงงานจากที่อื่น ผลผลิตจากการอุตสาหกรรมมีทั้งตลาดภายในประเทศ และตลาดต่างประเทศ
    3.5
    การพาณิชยกรรม/การบริการ
      
        
    ในเทศบาลตำบลปากน้ำปราณมีร้านค้า และการบริการ ดังนี้
      
            - ร้านขายของชำต่าง ๆ จำนวน 55 ร้าน
                - ร้านขายอาหาร และเครื่องดื่ม จำนวน 60 ร้าน
                - ร้านตัดเสื้อผ้า และขายเสื้อผ้า จำนวน 7 ร้าน
                - ร้านบริการเสริมสวย แต่งผม จำนวน 17 ร้าน
                - ร้านขายอุปกรณ์ไฟฟ้า จำนวน 2 ร้าน
                - ร้านขายอุปกรณ์ก่อสร้าง จำนวน 3 ร้าน
                - ร้านจำหน่ายยา จำนวน 3 ร้าน
                - คลินิก จำนวน 2 ร้าน
                - ร้านถ่ายรูป จำนวน 1 ร้าน
                - ร้านซ่อมเครื่องยนต์ จำนวน 3 ร้าน
                - สถานีบริการปั๊มน้ำมัน จำนวน 4 ปั๊ม
                - โรงแรม จำนวน 2 แห่ง
                - ตลาดสด จำนวน 1 แห่ง
                - ซุปเปอร์มาเก็ต จำนวน 3 แห่ง
    3.6
    การท่องเที่ยว
            - มีแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณ จำนวน 1 แห่ง คือ ชายหาดปากน้ำปราณ
            -
    มีแหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น จำนวน 1 แห่ง คือ ศาลกรมหลวงชุมพรเขตฯเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีทิวทัศน์ชายทะเลที่สวยงาม อากาศเย็นสบายสำหรับเป็นที่พักผ่อนตากอากาศ จำนวนนักท่องเที่ยวที่เข้ามาเที่ยวในเขตเทศบาลตำบลปากน้ำปราณเฉลี่ยประมาณ 6,000 คน/ปี
    3.7 การปศุสัตว์
           
    การประกอบการด้านปศุสัตว์ในเขตเทศบาล ได้แก่ การเลี้ยงสุกร เป็ด ไก่ จำนวนพื้นที่การปศุสัตว์มีจำนวน 135 ไร่ จำนวน 43 ครัวเรือน ประกอบด้วย

    สัตว์ที่เลี้ยง

    จำนวน ( ตัว )

    จำนวนครัวเรือน

    สุกร
    ไก่
    เป็ด

    157
    1,824
    47

    13
    26
    4

    ที่มา : สำนักงานปศุสัตว์อำเภอปราณบุรี
    รายได้จากการเลี้ยงสัตว์  
      
         - สุกร ประมาณปีละ 58,000 บาทต่อครัวเรือน
            - ไก่ ประมาณปีละ 10,000 บาทต่อครัวเรือน
            - เป็ด ประมาณปีละ 5,000 บาทต่อครัวเรือน

  4. ด้านสังคม
    1. จำนวนประชากร
              เทศบาลตำบลปากน้ำปราณแบ่งการปกครอง เป็น 2 หมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 2 ตำบลปากน้ำปราณ มีจำนวนประชากร 9,355 คน แยกเป็นชาย 4,729 คน หญิง 4,626 คน จำนวนครัวเรือน 2,067 ครัวเรือน ความหนาแน่นของครัวเรือน 4.52 คน/ครัวเรือน
    2. การศึกษา ศาสนา ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม 
      การศึกษา
              การจัดการศึกษาในเขตเทศบาล ได้จัดการศึกษาให้ประชาชนในระบบโรงเรียน ตั้งแต่ก่อนระดับประถมศึกษา จนถึงระดับมัธยมศึกษา มีสถานศึกษาของเอกชนจำนวน 2 แห่ง โรงเรียนสังกัด สปช. จำนวน 1 แห่ง โรงเรียนสังกัดกรมสามัญ จำนวน 1 แห่ง จำแนกตามระดับการศึกษา ดังนี้

      ระดับการศึกษา

      อายุ

      นักเรียน

      รวม

      จำนวนครู

      ชาย

      หญิง

      ก่อนประถมศึกษา

      ประถมศึกษา

      มัธยมศึกษา (ตอนต้น)

      มัธยมศึกษา (ตอนปลาย)

       

      4 6

      7 12

      13 15

      16 18

       

      168

      676

      137

      67

       

      183

      573

      156

      51

       

      351

      1,249

      296

      118

       

      13

      47

      -

      21

       

      รวม

      1,048

      963

      2,011

      81

      การศาสนา
              ประชาชนในเขตเทศบาลส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธประมาณ 99% ศาสนาอื่น ๆ ประมาณ 1% มีวัดจำนวน 1 แห่ง ศาลเจ้า จำนวน 1 แห่ง
      ขนบธรรมเนียมประเพณี และศิลปวัฒนธรรม
              ในเขตเทศบาลมีประเพณีที่สำคัญ และสืบทอดต่อกันมา คือ ประเพณีการแข่งเรือยาว ประเพณีวันขึ้นปีใหม่ ประเพณีสงกรานต์ ประเพณีวันแห่เทียนเข้าพรรษา และประเพณีลอยกระทง

    3. การสาธารณสุข
        
           - มีสถานีอนามัย จำนวน 1 แห่ง คือ สถานีอนามัยตำบลปากน้ำปราณ มีเจ้าหน้าที่ของอนามัย จำนวน 5 คน คิดเป็นอัตราส่วนต่อจำนวนประชากรทั้งหมดเท่ากับ 1 : 1,871 มีอาสาสมัคร สาธารณสุข จำนวน 10 คน
              - มีร้านขายยาแผนปัจจุบัน จำนวน 3 ร้าน
    4. การสังคมสงเคราะห์และสวัสดิการสังคม
      มีการจัดสวัสดิการด้านการรักษาพยาบาลของสถานีอนามัยตำบลปากน้ำปราณให้แก่ผู้สูงอายุ เด็กนักเรียน และผู้มีรายได้น้อย
    5. ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
              มีสถานีตำรวจภูธร จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ สถานีตำรวจภูธรตำบลปากน้ำปราณ ซึ่งให้การดูแลในด้านความปลอดภัยในชีวิต และทรัพย์สินของประชาชน มีอัตรากำลังทั้งสิ้นจำนวน 56 นาย เป็นชั้นสัญญาบัตร 5 นาย ชั้นประทวน 51 นาย
        
                                  บัญชีข้อมูลสถิติเกี่ยวกับคดีต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในเขตเทศบาล
                                                              ของ สภ.ต.ปากน้ำปราณ
                                                          ในช่วงปีพ.ศ. 2541 พ.ศ. 2543

      ลำดับ

      ประเภทความผิด

      เกิด (ราย)

      จับ (คน)

      หมายเหตุ

      1.
      2.
      3.
      4.
      5.
      6.
      7.
      8.
      9.
      10.
      11.
      12.
      13.
      14.
      15.
      16.
      17.
      18.
      19.

      ฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา
      ชิงทรัพย์
      วิ่งราวทรัพย์
      ลักทรัพย์
      พยายามฆ่าผู้อื่น
      ทำร้ายร่างกาย
      ฉ้อโกง
      ยักยอก
      บุกรุก
      พรากผู้เยาว์
      พ.ร.บ.อาวุธปืน
      พ.ร.บ.การพนัน
      พ.ร.บ.ยาเสพติด
      พ.ร.บ.คนเข้าเมือง
      พ.ร.บ.ศุลกากร
      พ.ร.บ.เช็ค
      พ.ร.บ.ปรามการค้าประเวณี
      พ.ร.บ.อาคาร
      พ.ร.บ.ละเมิดลิขสิทธิ์

      3
      2
      1
      14
      3
      7
      1
      4
      3
      3
      6
      69
      176
      29
      1
      12
      1
      1
      1

      3
      2
      1
      13
      3
      7
      -
      2
      3
      2
      6
      132
      176
      29
      1
      2
      3
      1
      1

      รวม

      337

      385

      ที่มา : สถานีตำรวจภูธรตำบลปากน้ำปราณ

  5. ด้านการเมืองการบริหาร
    1. โครงสร้างและอำนาจหน้าที่ในการบริหารงานของเทศบาล 
        เทศบาลตำบลปากน้ำปราณเป็นเทศบาลชั้น 7 (รายได้ไม่รวมเงินอุดหนุนทุกประเภทต่ำกว่า 5 ล้านบาท) มีกรอบอัตรากำลังพนักงาน จำนวน 13 อัตรา ปัจจุบันมีพนักงานปฏิบัติงาน จำนวน 6 อัตรา ดังนี้

    ฝ่าย/ตำแหน่งตามสายงาน

    กรอบอัตรากำลัง

    ระดับ

    รวม

    1

    2

    3

    4

    5

    6

    สำนักปลัดเทศบาล
    - นักบริหารงานเทศบาล (3 5)
    - เจ้าหน้าที่ธุรการ (1 3)
    - เจ้าหน้าที่ทะเบียน (1 3)

    ฝ่ายคลัง
    - เจ้าพนักงานการเงินฯ (2 4)
    - เจ้าหน้าที่การเงิน (1 3)
    - เจ้าหน้าที่จัดเก็บรายได้ (1 3)

    ฝ่ายช่าง
    - นายช่างโยธา (2 4)
    - ช่างโยธา (1 3)

    ฝ่ายสาธารณสุข

    - เจ้าพนักงานสาธารณสุข (2 4)

    ฝ่ายการศึกษา

    - นักบริหารการศึกษา (3 5)

    ฝ่ายการประปา

    - เจ้าพนักงานการประปา (2 4)
    - เจ้าหน้าที่การประปา (1 3)

     
    1
    1
    2


    1
    1
    1


    1
    1

    1

    1

    1
    1


    -
    1
    -


    -
    1
    -


    -
    -

    -

    -

    -
    -


    -
    -
    -


    -
    -
    1


    -
    1

    -

    -

    -
    -

     
    -
    -
    -


    -
    -
    -


    -
    -

    -

    -

    -
    -

     
    -
    -
    -


    1
    -
    -


    -
    -

    -

    -

    -
    -


    -
    -
    -


    -
    -
    -


    -
    -

    -

    -

    -
    -


    1
    -
    -


    -
    -
    -


    -
    -

    -

    -

    -
    -


    1
    1
    -


    1
    1
    1


    -
    1

    -

    -

    -
    -

    รวม

    13

    2

    2

    -

    1

    1

    -

    6

    กรอบอัตรากำลังลูกจ้าง

    ตำแหน่ง

    ลูกจ้างประจำ

    ลูกจ้างชั่วคราว

    รวม

    - คนงานทั่วไป
    - พนักงานดับเพลิง

    - พนักงานพิมพ์ดีด

    - คนงานประจำรถขยะ

    - พนักงานขับรถยนต์

    3
    4
    1
    2
    1

    3
    -
    -
    8
    -

    6
    4
    1
    10
    1

    รวม

    11

    11

    22